Toen ik vroeger als kind met mijn ouders naar de bibliotheek ging, voelde dat als een verplicht nummertje. Je moest er stil zijn (ademen mocht nog net), alles rook naar oude meuk en van de kille uitstraling kreeg je spontaan een depressie. Tegenwoordig is dat beeld gelukkig compleet achterhaald. De moderne bibliotheek is zoveel meer dan een plek vol boeken. Het is een schatkamer vol verhalen, inspiratie en avontuur. Maar hoe maak je zo’n uitje nou leuk voor je kinderen en zorg je ervoor dat het niet voelt als een oersaaie verplichting?

Afgelopen weekend besloten we – zoals we regelmatig doen – weer eens een bezoekje te brengen aan de bibliotheek. Floris (11) en Sevijn (2) gingen enthousiast mee. Niet omdat het moest, maar omdat we er allemaal zin in hadden. Ook deze keer kwamen we weer tot de conclusie: het is een van de meest ontspannen en leerzame uitstapjes van de maand. Oh, en kosteloos!

Een plek voor alle leeftijden

Wat ik vroeger niet wist, maar nu wel: de bibliotheek is gratis tot 18 jaar. Ja, echt. Kinderen kunnen ongelimiteerd boeken lenen zonder dat het je iets kost. In een tijd waarin alles duurder lijkt te worden (voor een ijsje betaal je tegenwoordig al een half maandsalaris), is dat een meevaller toch? Het mooie is dat je daar als ouder ook je voordeel mee kunt doen. Niet alleen financieel, maar vooral pedagogisch. Want lezen stimuleert de taalontwikkeling, vergroot de woordenschat en laat kinderen kennismaken met andere werelden.

Bij binnenkomst rende Sevijn meteen naar de speelhoek, waar zachte kussens, knuffels en interactieve boekjes lagen te wachten. Daar gaan we altijd met hem lezen en blijkbaar kent hij de route. Floris daarentegen liep doelgericht naar de thrillers voor de jeugd. Ik hoefde hem niets uit te leggen, hij weet zijn weg inmiddels prima te vinden. Het mooie is dat er voor elk kind, ongeacht de leeftijd of interesse, iets te vinden is. Van prentenboeken tot zoekboeken, van voorleesverhalen tot informatieve boeken over dino’s, ruimtevaart of hoe je je eigen boomhut bouwt.

Maak er een beleving van

Een bibliotheekbezoek hoeft geen snelle stop tussen de boodschappen door te zijn. Plan het in als echt uitje. Kies samen een vast moment in de week (of maand), pak de fiets of wandel er naartoe en maak er een jullie ritueel van. Bij ons werkt het goed om eerst samen te zoeken naar boeken, dan even iets te drinken in het cafétje (of iets dat je zelf hebt meegenomen) en tot slot allemaal een boek uit te kiezen dat we thuis (voor)lezen.

Ook de bibliotheek steekt er al lange tijd zelf meer moeite in om kinderen naar hun locaties te trekken. Veel vestigingen organiseren voorleesmomenten, knutselactiviteiten, speurtochten of interactieve workshops. Soms staat er zelfs een levensgroot dino-skelet of een piraat klaar om de kinderen te verwelkomen. Volg de sociale media van de bieb of schrijf je in voor de nieuwsbrief, zo blijf je op de hoogte van alle leuke events.

Van boekenwurm tot spelletjesfanaat

Niet elk kind is dol op lezen, dat is een feit. Maar de bibliotheek heeft ook veel meer dan alleen boeken. Denk aan luisterboeken, tablets met educatieve spelletjes, puzzels, bordspellen en zelfs muziek- of filmverzamelingen. Voor Floris was de ontdekking van de podcasthoek een openbaring. Hij zat met een koptelefoon op helemaal in zijn element, luisterend naar een verhaal over hoe de politie omgaat met onopgeloste moordzaken (oké, misschien niet helemaal voor zijn leeftijd geschikt, maar hij vindt dit soort onderwerpen nu eenmaal bijzonder interessant).

Het draait dus niet alleen om het boek zelf, maar om het plezier van ontdekken. Laat je kind zelf kiezen. Ook als dat betekent dat hij een boek pakt waarvan jij denkt: Is dit nou echt interessant? Vertrouw erop dat elke vorm van lezen bijdraagt aan de liefde voor verhalen.

Waarom lezen zo belangrijk is

Naast dat het gezellig is om samen te lezen of boeken te ontdekken, is lezen simpelweg essentieel voor de ontwikkeling van je kind. Lezen helpt bij het vergroten van concentratievermogen, stimuleert de fantasie en creativiteit en versterkt het inlevingsvermogen. Kinderen die regelmatig lezen, presteren vaak beter op school en kunnen zich beter uitdrukken in de taal.

Ook op sociaal gebied heeft lezen veel voordelen. Boeken bieden namelijk herkenning, kunnen steun bieden bij lastige thema’s en zorgen ervoor dat kinderen leren omgaan met emoties en situaties. Denk aan boeken over vriendschap, verlies, ruzie, verliefdheid of anders zijn. Een goed boek kan een kind net dat ene duwtje geven dat nodig is om iets te begrijpen of te verwerken.

Vergeet niet: als ouder ben jij het voorbeeld. Laat zien dat lezen waardevol en leuk is. Pak zelf ook eens een boek erbij tijdens het bibliotheekbezoek of wanneer je lekker thuis op de bank ploft. Want niets werkt zo aanstekelijk als een ouder die zichtbaar geniet van een goed verhaal.

De herinnering is onbetaalbaar

Op de terugweg naar huis zei Floris: ‘Pap, als we volgende week weer gaan, neem ik een vriendje mee.’ Ik glimlachte. Want dat betekent dat het niet voelde als ‘leren’, maar als iets leuks en dat is precies wat ik al jaren hoop te bereiken.

De bibliotheek is voor kinderen gratis, maar de herinneringen die je er samen maakt zijn onbetaalbaar. Geloof me, over twintig jaar herinnert je kind zich niet dat jullie in de rij stonden bij de supermarkt, maar wel dat jullie samen verdwaalden in een boek over draken, spoken of die mega eigenwijze fee.

Laat je verrassen

Dus ouders, trek die jas aan, til je peuter in de bakfiets, roep je tiener van de bank en geef de bieb een kans. Niet alleen omdat het goed is voor de ontwikkeling van je kind, maar ook omdat het jullie band versterkt. Of zoals Sevijn laatst – vlak voordat hij op mijn schoot in slaap viel – zei: ‘Papa lezen Sevijn.’

Ja jongen, papa leest jou voor. Vandaag. Morgen. En alle dagen die nog gaan komen. Beloofd!

Al van jongs af aan leer ik mijn kinderen dat het lezen van boeken leuk is. Floris is inmiddels tien jaar en lees het ene boek na het andere. Bijna ieder dood uurtje wordt opgevuld met het lezen van een strip- of gewoon boek. Maar dit is niet zomaar uit de lucht komen vallen. Lezen is een vaardigheid en vaardigheden moeten ontwikkeld worden. Wist je dat lezen in het algemeen veel voordelen heeft voor kinderen?

Lezen is bijzonder belangrijk en levert ontzettend veel op. Zo verbetert lezen de concentratie, vergroot het de sociale vaardigheden en vergroot het de kans op betere schoolresultaten. Andere voordelen kun je lezen in het artikel ‘Lees jij wel voldoende met je kind?’. Maar hoe kun je jouw kind stimuleren om met plezier een boek uit de kast te pakken? Lees in dit artikel 7 tips om van je kind een kleine boekenwurm te maken.

Goed voorbeeld doet goed volgen

Samen met Floris of Sevijn een boekje lezen, staat bij mij bovenaan op mijn prioriteitenlijstje, al vanaf hun geboorte. Zelf pak ik regelmatig een boek van de plank en neem dan rustig de tijd om even te lezen. Dit doe ik niet alleen ‘s avonds, maar ook overdag waar hij bij is. Jonge kinderen kopiëren van nature ons gedrag. Zo leren ze nu eenmaal. Dus als ik een boek lees, dan wil mijn kind dat ook. Het is zo verleidelijk om op jouw zeldzame vrije momenten even je mobiel te pakken om je Instagram bij te werken. Geloof me, als blogger maak ik me hier regelmatig schuldig aan. Maar dat is niet hoe ik mijn kinderen wil opvoeden, dus dan leg ik mijn telefoon snel weer aan de kant.

Prikkel de behoefte

Wanneer jij de voorraadkast opentrekt en een reep chocolade ziet liggen, dan is de kans vrij groot dat je spontaan zin krijgt om een hapje te nemen. Zo werkt het ook deels met boeken. Bij ons in huis staan op meerdere plekken een aantal kinderboeken in het zicht. Op de slaapkamer van de kinderen, op mijn eigen slaapkamer, in de woonkamer, etc. Soms lopen we langs een boekje en krijgen we spontaan de behoefte om even samen een verhaaltje te lezen. Daarnaast worden kinderen op deze manier ook uitgenodigd om zelf eens een boekje te pakken.

Creëer een vaste en rustige plek om te lezen

Beneden zijn er altijd wel prikkels die afleiden om in alle rust een boek te verslinden. Daarom hebben we de slaapkamers van onze kinderen standaard een stoel staan van waaruit we samen kunnen lezen. Pak een boek, neem je kind op schoot of kruip naast hem in bed en begin samen aan het avontuur. Kinderen vinden één op één tijd doorbrengen altijd prettig, maak daar dan op deze manier gebruik van. Hoe vaker je deze handeling herhaalt, hoe sneller het een leuke gewoonte zal worden.

Lees vanaf nu elke dag

Kinderen zijn dol op routine, het geeft ze een houvast voor de dag en – omdat ze weten wat er gaat komen – geeft het tevens een gevoel van vertrouwen. Dit geldt niet alleen voor jonge kinderen, maar net zo goed voor baby’s. Te vroeg beginnen met lezen is hetzelfde als zeggen dat de aarde plat is, onzin dus! Lezen is, zoals hierboven beschreven, een terugkerend ritueel bij ons thuis. ‘s Avonds is het een vast onderdeel van ons slaapritueel, maar ook overdag lezen we regelmatig. Het geeft ons de kans om tot rust te komen, om tijd door te brengen met elkaar en om de wereld om ons heen eventjes te vergeten.

Bezoek regelmatig de bibliotheek

Woon je in de buurt van een bibliotheek? Geweldig! Kinderen kunnen hier ontdekken waar hun interesses liggen en ontdekken wat voor boeken er allemaal zijn. Een ander bijkomend voordeel is natuurlijk het feit dat je niet direct geld hoeft te investeren in dure boeken die achteraf misschien helemaal niet leuk zijn. Bij alle bibliotheken kunnen kinderen gratis boeken lenen. Kom je een boek tegen dat echt leuk is? Dan kun je hem alsnog kopen en weet je zeker dat je een goede investering hebt gedaan voor je eigen ’thuisbibliotheek’.

Lees favoriete boekjes nog een keer, nog een keer en nog een keer

Ik kan mij oprecht niet meer herinneren hoe vaak ik het boekje ‘Waar ben je, kleine beer?’ heb gelezen. De tekst ken ik letterlijk uit mijn hoofd en elke keer als ik hem uit de kast trek, schreeuwt het boek zelf: ‘ALWEER? LAAT ME MET RUST!’ Maar ik ben niet de enige die het boek van binnen en buiten kent, ook mijn kinderen kennen hem woord voor woord. Toch is dit iets dat ik enorm stimuleer. Herkenning is erg belangrijk voor je kleine koter. Hoe vaker je een boek leest, hoe groter de kans dat je kind leert om woorden te onthouden en te herkennen, verbanden te leggen en om vooruit te denken. Er komt een keer een dag dat hij het boekje pakt en uit zichzelf begint voor te lezen, terwijl je weet dat je kind nog helemaal niet kan lezen. Dat is toch knap, of niet?

Laat je kind zelf een nieuw boekje uitzoeken

Een andere manier om lezen belangrijk te maken, is door het op te nemen in je beloningssysteem. Als Floris (en als Sevijn straks ouder is) iets heeft gedaan waar ik bijzonder trots op ben, dan neem ik hem mee naar een boekenzaak en mag hij zelf een boekje uitkiezen. Soms wordt het dan stiekem toch LEGO of een speeltje van Pokémon, maar dat vertel ik natuurlijk niet in dit artikel. Dit geeft hem een enorm groot gevoel van waardering. Daarnaast weet ik dat hij zijn nieuwe cadeautje bij thuiskomst direct wil ‘gebruiken’. Concreet betekent dit dus dat hij wil lezen en dat is precies wat ik graag wil dat hij doet. Een win-win situatie!

Een kind wordt (helaas) niet geboren met een voorliefde voor boeken. Toch is lezen een belangrijk onderdeel in de ontwikkeling van kinderen, je kunt er echt niet vroeg genoeg mee beginnen. Het lezen van boeken brengt namelijk vele voordelen met zich mee, voordelen die jouw iPad nooit kan evenaren.

Met het (voor)lezen van boeken kun je op vroege leeftijd beginnen, eigenlijk al vanaf de eerste dag. Alhoewel, ik kan me goed voorstellen dat je in de eerste week na de bevalling andere zaken aan je hoofd hebt. Maar in de maanden die volgen kun je vast een gaatje vinden om er tijd voor vrij te maken. Je kind vindt het heerlijk om samen te lezen. De drang om verhalen te horen is namelijk sterk aanwezig! Realiseer je echter wel dat lezen een vaardigheid is en dat je vaardigheden aangeleerd moet krijgen.

1. Het stimuleert het inlevingsvermogen en creativiteit

In tegenstelling tot een film, moet je bij een boek zelf een voorstelling maken van het verhaal. Verhalen die je meeslepen naar plekken waar je nog nooit bent geweest, naar momenten die je nog niet eerder hebt ervaren en wezens waarvan je niet had verwacht ze ooit te ontmoeten. Op deze manier ervaren kinderen nieuwe situaties en leren ze, op een veilige wijze, om te gaan met ‘het vreemde’. Omdat ze zelf regisseur zijn van ‘de film’ in hun hoofd, leren ze tevens om steeds creatiever na te denken over de informatie die ze tot zich krijgen.

2. Het draagt bij aan een goede relatie

Er komt een dag dat je kind druk bezig is met rennen, spelen en klimmen. Samen een boekje van de plank pakken, een knus plekje opzoeken en dicht tegen elkaar aankruipen is dan precies datgene dat voor rust kan zorgen. Het is een moment waar niet enkel jij, maar ook je kind enorm van geniet. Zeker wanneer het (voor)lezen er met de paplepel is ingegoten, het is dan herkenning en geeft een vertrouwd gevoel. Jullie verdiepen je samen in een verhaal en kletsen onbegrensd over van alles en nog wat. Deze tijd, die jullie met elkaar doorbrengen, zal gegarandeerd bijdragen aan een sterkere band!

3. Het vergroot de kans op betere schoolresultaten

Uit vele onderzoeken is gebleken dat kinderen beter presteren op school, wanneer zij op jonge leeftijd zijn geconfronteerd met het lezen van boeken. Ze hebben namelijk geleerd om abstracte concepten te begrijpen, om oorzaak en gevolg te onderscheiden, om logica toe te passen in verschillende situaties en om primair gebruik te maken hun ‘boerenverstand’. Is jouw kind gewend geraakt aan lezen, dan zal hij/zij op school ook minder moeite hebben zich ertoe te zetten om in de boeken te duiken.

4. Het verbetert de volubal… vocalu…. vobalu… woordenschat

Kinderen zijn van nature erg volgzaam en kopiëren graag jouw handelingen. Ook de woorden die je gebruikt zal hij/zij op den duur gaan hergebruiken. Zo geldt dat ook voor de woorden die ze tegenkomen in boeken. In boeken staan woorden die jij wellicht niet op dagelijkse basis gebruikt. Woorden die je koter niet kent, kun je direct uitleggen en op een later moment nog eens verifiëren of het hij/zij het woord goed heeft onthouden. Het is ook niet zonder reden dat kinderboeken veel afbeeldingen bevatten. Zo leren ze al van jongs af aan om het verbale te koppelen aan het visuele.

Daarnaast kunnen kinderen die op jonge leeftijd al veel hebben gelezen (of zijn voorgelezen) zich vaak beter uiten dan leeftijdsgenoten.

5. Het verbetert de concentratie en discipline

Oh jee, je bent samen met je peuter een boekje aan het lezen en opeens beslist hij/zij dat het veel leuker is om achter de hond aan te rennen. Maak je geen zorgen, dit is maar van korte duur. Raak op dat moment niet geïrriteerd en probeer het op een later moment gewoon nog eens. Voor je het weet zitten jullie uren samen boeken te verslinden. Tevens leren ze, door complete boekjes te lezen, hun discipline te trainen en verbeteren ze hun geheugen. Al deze competenties zijn van onschatbare waarde, zowel op school als later in het zakenleven.

6. Het vergroot de sociale vaardigheden

Kinderen die lezen worden geconfronteerd met verschillende situaties. Elk boek is anders en elk conflict zal dus op een andere manier worden opgelost. Door te lezen leert een kind om te gaan met verschillende situaties die hij/zij zelf op een dag meemaakt. Zweedse onderzoekers hebben geconcludeerd dat kinderen die veel lezen, meer vermogend zijn om zich in anderen te kunnen verplaatsen dan kinderen die minder leeservaringen hebben. Wil jij een socialer kind? Appeltje eitje, je hoeft alleen maar samen leuke boeken te lezen!