Laat ik je meenemen naar een doodgewone dinsdagmiddag in ons huis. Floris (mijn oudste van 11) komt thuis van school, smijt zijn tas in de hoek en roept: “Pap, mag ik straks met een paar kinderen uit mijn klas naar het voetbalveldje?” Op zich geen vreemde vraag, maar het viel me op dat hij er wat zenuwachtig bij keek. “Wat is er?” vroeg ik. “Nou,” zei hij, “die jongens zijn echt goed en ik helemaal niet. Ze lachen me weleens uit. Maar als ik niet ga, vinden ze me sowieso dom.”

Bam. Daar is-ie dan, de worsteling. De keuze tussen jezelf durven zijn en willen voldoen aan het plaatje van ‘stoer’ zijn. Ik wist direct: hier moet ik iets mee doen!

De mythe van ‘de stoere’ jongen

Al op jonge leeftijd krijgen jongens vaak mee dat ze stoer moeten zijn. Niet huilen. Niet klagen. Gewoon doorgaan. O ja, het liefst ook nog met een beetje spierballenvertoon en bravoure. Het lijkt onschuldig, maar het kan dodelijk zijn voor het zelfvertrouwen van een jongen. Want als je alleen jezelf mag zijn als je de sterkste of de snelste bent, wat blijft er dan over als je dat even niet bent (of wilt)?

Zelfvertrouwen gaat niet over stoer zijn. Het gaat over jezelf kennen, jezelf accepteren en weten dat je ook waardevol bent als je niet in de top 3 van voetbalteam zit of als je liever tekent dan vecht.

Geef het goede voorbeeld

Jouw zoon kijkt niet alleen naar wat je zegt, maar vooral naar wat je doet. Laat zien dat het oké is om fouten te maken. Deel je eigen twijfels (in kindvriendelijke taal uiteraard). Laat hem merken dat kwetsbaarheid geen zwakte is, maar juist een kracht. Als jij na een lastige werkdag zegt: “Vandaag ging het even niet lekker, maar morgen probeer ik het gewoon opnieuw!” dan leert je zoon dat falen een onderdeel is van succes. Dus niet het tegenovergestelde!

Toen ik laatst met Sevijn (onze jongste van 2) aan het bouwen was met magnetische blokken en het torentje voor de vierde keer omviel, riep ik: “Oeps, weer mis. Maar weet je wat? We proberen het gewoon nog een keer!” Floris zat op de bank te gamen, keek op en zei: “Best knap eigenlijk, pap. Jij wordt nooit boos al die toren valt.” Een klein moment, maar een groots inzicht.

Laat je zoon fouten maken

Dit is misschien wel de moeilijkste. Want alles in jou wil hem beschermen tegen verdriet, teleurstelling en afwijzing. Maar zonder fouten, geen groei. Zonder vallen, geen opstaan. Zonder wrijving… Oké, je begrijpt het inmiddels wel. Geef hem de ruimte om het zelf te proberen, hoe lastig dat ook is. Als hij keer op keer van zijn skateboard af dondert, is het niet jouw taak om hem op te rapen, maar om aan de zijlijn te roepen: “Goed bezig maatje, je komt echt steeds verder!”

Benoem de inzet, niet het resultaat. “Wat goed dat je doorzet” is veel krachtiger dan “Wat ben je goed.” Het eerste heeft hij zelf in de hand, het tweede voelt als een label waar hij aan moet blijven voldoen.

Stimuleer zijn unieke talenten

Niet elke jongen is een voetballer. Of een bouwer. Of een durfal. Dat is helemaal oké. Misschien schrijft hij prachtige verhaaltjes, kan hij goed voor dieren zorgen of weet hij alles van sterren en planeten. Wat het ook is: laat hem merken dat jij zijn talenten ziet en waardeert. Door zijn interesses serieus te nemen, geef je hem het gevoel dat hij ertoe doet.

Toen Floris laatst een spreekbeurt hield over het heelal en wekenlang alle boeken uit de bieb had verslonden, plakte ik een briefje op zijn deur: “Laboratorium van ruimte-specialist Floris. Alleen toegang voor wetenschappers.” Hij kreeg de lach niet meer van zijn gezicht. En terecht!

Probeer ook samen nieuwe dingen uit. Ga koken, maak muziek, probeer een nieuwe sport, leer samen iets over het heelal of schilder kleine soldaatjes. Zelfs als hij ergens niet direct goed in is, leert hij dat het oké is om beginner te zijn. Wie weet ontdekt hij (of jij) een passie waar hij zelf nooit op was gekomen.

Samenzijn = zelfvertrouwen kweken

Je hoeft geen uitgebreide coachingsessies te houden met je zoon. Vaak ontstaat de meeste verbinding in de kleine momenten. Tijdens het samen fietsen naar de winkel, een potje stoeien op de bank of als je ’s avonds vraagt: “Wat ging er vandaag goed?” en daarna “Wat vond je lastig?”

Ook samen iets doen waarin je zoon goed is, kan wonderen doen. Laat hem jou uitleggen hoe een spel werkt, een boek voorlezen of vertellen wat hij weet over een bepaald onderwerp. Door hem een expert te laten zijn in jouw bijzijn, geef je zijn zelfvertrouwen een flinke boost.

Zelfvertrouwen bouw je niet in één dag op. Het is een proces van liefde, steun, ruimte geven en laten merken dat hij goed is zoals hij is. Niet omdat hij stoer doet, maar omdat hij gewoon zichzelf durft te zijn.

Laat hem maar vallen en help hem dan herinneren dat hij zelf weer op kan staan. Dát is pas stoer!

Helaas ben ik zelf opgegroeid zonder een echt vaderfiguur in m’n leven. Iemand aan wie ik me kon meten, een sterk persoon die er altijd voor me was, onvoorwaardelijk van mij hield en mij stuurde in het vormgeven van mijn eigen toekomst. Ik ken dus het gemis van iemand die ik liefdevol ‘papa’ kon noemen. Nu ik zelf een trotse vader ben, weet ik als geen ander wat ik mijn zoon moet geven. En na het lezen van dit artikel weet jij dat ook!

Een band tussen vader en zoon is uniek. Natuurlijk zal hij in zijn leven veel mensen tegenkomen die een invloed hebben op zijn ontwikkeling, maar jij staat daar als (alleenstaande) vader nog ver boven. Jij bent zijn grote voorbeeld, zijn rolmodel, zijn eigen Batman of Spiderman, jij kunt alles maken en oplossen, jij bent zijn… papa! Hieronder lees je 6 dingen die jij je zoon kunt geven, die vele malen waardevoller zijn dan een duur cadeau.

1. Wees respectvol naar z’n moeder

Wanneer jij liefde en affectie toont naar de moeder van je zoon, dan zal hij dit gedrag vanzelf gaan kopiëren naar de vrouwen in zijn eigen omgeving. In het begin zijn dit vriendinnetjes op de basisschool of misschien z’n zus(je). Maar op latere leeftijd zal dit zich uiten in de relaties die hij heeft met vriendinnen/partners. Ben je een gescheiden vader, probeer dan altijd respectvol te praten over de moeder van je kind. Niet enkel waar je zoon bij is, maar ook op de andere momenten. Trust me, it helps! #eeraanjezelf

Heb je moeite met de scheiding en merk je aan jezelf dat je behoefte hebt om negatief over de moeder van je kinderen te praten, neem dan contact met mij op. Ik ben graag een luisterend oor en help je met plezier om er sterker uit te komen.

2. Geef hem bevestiging, keer op keer

Het ontvangen van een compliment kan jouw dag er heel anders uit laten zien. Voor een kind is dit niet anders, een bevestiging vanuit jou als vader doet wonderen.

Goed gedaan jongen, ‘Ik houd zielsveel van je’, ‘Ik ben trots op je’, ‘Wat een knappe prestatie’, ‘Je bent geweldig’, ‘Dat viel even tegen, maar ik heb alle vertrouwen in je’.

Het zijn allemaal uitdrukkingen die jouw zoon nodig heeft om een goed zelfbeeld te kunnen ontwikkelen en jij hebt daar als vader een enorme invloed op. Ook op de momenten dat je kind vervelend is geweest of iets heeft gedaan dat niet mag, zorg dat je het gesprek afsluit met positieve woorden. 

3. Spendeer zo veel mogelijk tijd aan hem

Als ik terugkijk op de periode toen ik zelf nog klein, lief en schattig was, dan herinner ik me beter de momenten met m’n ouders (of juist het gebrek aan die momenten) dan de cadeautjes die ik heb gekregen. Zo kan ik mij nog heel goed herinneren dat ik alleen moest afzwemmen, terwijl andere kinderen omringd werden door familieleden (en de bijbehorende cadeautjes). Deze pijnlijke herinnering draag ik nog altijd met mij mee. Welke leeftijd je zoon ook heeft, zorg ervoor dat je er bent! Z’n eerste stapjes, leren fietsen, verjaardagen, vieringen op school, feestdagen zoals kerst, z’n huiswerk, z’n eerste liefdesverdriet, z’n diploma-uitreiking, etc. Er zijn simpelweg gewoon momenten, dat de aanwezigheid van z’n moeder of vrienden niet toereikend is. Be there when it happens!

4. Neem hem mee in je falen, niet enkel in je successen

We maken allemaal fouten, ook jij als vader, maar dat geeft niet. Een bekende quote: “Falen is een onderdeel van succes, niet het tegenovergestelde!”. Leren van andermans fouten is het makkelijkste. Laat daarom jouw zoon zien dat het niet erg is om te falen en dat het je sterker maakt als je er op een positieve manier mee omgaat. Kinderen die hebben geleerd om fouten te mogen maken, zullen op latere leeftijd meer risico’s durven nemen in de keuzes die ze maken. Dit leidt – over het algemeen – vaker tot succes.

5. Houd van hem, ongeacht de keuzes die hij maakt

Onvoorwaardelijke liefde, daar is uiteindelijk iedereen naar op zoek toch? Nu heb jij als vader iets prachtigs tot je beschikking: onvoorwaardelijke liefde van je zoon vanaf zijn geboorte! Maar andersom heeft hij ook recht op jouw liefde, ieder moment van de dag. Ben jij een voetbalfan, maar kijkt hij liever naar ballet? Speel jij liever klassiek piano, terwijl hij nog geen klank uit een triangel krijgt? Het maakt niet uit! Sta achter de keuzes die je zoon maakt, op welke leeftijd en in welke vorm dan ook. Natuurlijk sta jij altijd voor hem klaar om hem op te vangen, mocht een keuze anders uitvallen dan verwacht.

6. Geef hem leiding en begeleiding

Misschien heb je op je werk geen leidinggevende functie, thuis heb je dat zeker wel! Dat betekent niet dat je jouw (kleine) maatje voortdurend aan het commanderen bent, maar wel dat je structuur biedt en hem op een coachende manier verder helpt. Je kunt hem vertellen wat hij zou moeten doen (leiding) en ondersteuning bieden in hoe hij dit doet (begeleiding). Maar het allerbelangrijkste: laat het hem zelf proberen en sta toe dat hij z’n eigen manier ontdekt. Ook hiervoor geldt weer dat hij jouw gedrag zal gaan kopiëren. Ben jij een dictator of een coach en creëer je graag een dictator of een coach? Think about it!

Het vaderschap is niet vanzelfsprekend en soms ook behoorlijk lastig, zeker wanneer je een alleenstaande vader bent. Dit betekent echter niet dat jij bovenstaande punten niet een keer kunt proberen. Er is niet 1 perfecte manier om een goede vader te zijn, wel 100 goede manieren.