Opvoeden is niet altijd makkelijk. Kinderen zijn voortdurend aan het ontdekken, maken fouten en doen niet altijd wat jij als vader wilt. Soms zijn ze brutaal of triggeren jouw irritatie, precies op die dag dat je een nutteloze vergadering hebt gehad die net iets te lang duurde. En dan – op een onverwacht moment – schiet je uit je slof en begint als een boeman tegen je kind te schreeuwen…

Schreeuwen tegen kinderen is natuurlijk niet de bedoeling en het heeft een enorme impact op ze. Maar ondanks dat we allemaal weten dat dit niet de juiste manier is, overkomt het ook de beste vaders (en moeders). Heb jij staan schreeuwen tegen je kind? Zorg er dan voor dat je onderstaande stappen gebruikt om het goed te maken en jullie band sterk te houden.

1. Bied je oprechte excuses aan

Het klinkt zo eenvoudig, sorry zeggen voor iets dat je verkeerd hebt gedaan. Dat leren we (als het goed is) onze kinderen al op jonge leeftijd. Maar wees eens eerlijk naar jezelf, wanneer was de laatste keer dat jij zelf je excuses hebt gemaakt naar je kind? Ook stoere vaders maken fouten, dat is helemaal niet erg. Maar het is nog veel stoerder om naast je kind op de bank te gaan zitten, hem of haar aan te kijken en te zeggen: ‘Sorry dat ik net zo boos was en tegen je schreeuwde, dat was absoluut niet de bedoeling.’

Kinderen hebben voorbeelden nodig in het leven, zo leren ze hoe de wereld in elkaar steekt. Als jij nooit laat zien dat je als ouder ook fouten kunt maken, dan geef je jouw kinderen het gevoel dat als er iets fout gaat, dit standaard hun schuld is. 

2. Vertel dat je nog steeds van hem/haar houdt

Jij houdt van je kind en natuurlijk is die liefde andersom net zo sterk aanwezig, onvoorwaardelijk zelfs. Maar zodra jij staat te schreeuwen tegen je kind, denkt hij of zij dat die eeuwige liefde spontaan over is. Kinderen hebben van nature een enorme drang om de goedkeuring van ouders te krijgen. Als ze dan ook nog het gevoel hebben dat je niet meer van ze houdt, dan creëer je (onbewust) een kind dat onzeker wordt en zich niet geliefd voelt. Vertel daarom na jouw uitbarsting altijd tegen je kind dat je nog steeds van hem of haar houdt. Leg uit dat je het gedrag of de handeling niet leuk vindt, maar nooit de persoon zelf.

Een belangrijke tip: misschien doe je er goed aan om even te wachten tot de emoties aan beide kanten zijn gezakt. Dan kan je kind beter luisteren en met een open hart jouw woorden tot zich nemen.

3. Laat voelen dat je nog steeds van hem/haar houdt

Voelen betekent veel meer voor een kind dan je denkt. Dit kan heel eenvoudig door even naar de slaapkamer van je kind te lopen, een dikke knuffel en kus geven en zonder iets te zeggen weer naar beneden gaan. Misschien was je boos omdat je kind zijn/haar huiswerk niet wilde maken. Pak een stoel, ga naast je kind zitten en vraag of je ergens bij kunt helpen. Neem een glas drinken mee en vergeet die waardevolle aai over zijn/haar bol niet. Geloof me, het doet wonderen! Een stevige omhelzing en een dikke kus, daar kun je nooit genoeg van geven. Laten voelen dat je van je kind houdt, hoeft niet altijd in grote dingen te zitten.

4. Confronteer je kind met zijn of haar gedrag

Wanneer je jouw kind niet leert omgaan met verantwoordelijkheden, dan zal het gedrag ook nooit veranderen. Schoot je uit je slof omdat je kind weigerde om z’n kamer op te ruimen? Controleer dan of de taak inmiddels wel is uitgevoerd. Kreeg je kind straf omdat hij/zij stout is geweest op school? Vraag dan, in het bijzijn van je kind, aan de leerkracht of het probleem inmiddels is opgelost. Laat zien dat je er bovenop zit en maak je kind eigenaar van de situatie die hij/zij heeft gecreëerd. 

Kinderen die worden geconfronteerd met hun eigen gedrag, leren om de volgende keer anders met de situatie om te gaan. Ze zullen dezelfde fout niet snel nog een keer maken. En wanneer je kind de volgende keer de situatie wel goed aanpakt. dan sta jij als trotse vader natuurlijk direct klaar met een compliment om het goede gedrag te belonen!

5. Sluit het op de juiste manier af

Je kind bestaat uit zoveel meer dan enkel het vervelende moment dat je net hebt meegemaakt, toen je begon met schreeuwen. Het laatste dat je wilt is dat jouw kind een negatief zelfbeeld krijgt, gebaseerd op een verkeerde keuze die hij/zij heeft gemaakt. Zoals eerder gezegd, zijn kinderen elke dag bezig met leren, ontdekken en ontwikkelen. Zorg ervoor dat je jullie gesprek afsluit met een positief onderwerp. Vraag naar sport, school, vriendjes of vriendinnetjes of naar een recent uitje dat jullie samen hebben ondernomen. Op deze manier laat je jouw kind zien dat je om ze geeft als compleet persoon en dus niet enkel beoordeelt op fout die hij of zij heeft gemaakt.

Mijn oudste zoon Floris (inmiddels 10) is een kind van gescheiden ouders. De ene week is hij bij zijn moeder, de andere week mag ik zeven dagen van hem genieten. In dit huis gelden andere regels, andere emoties en andere verwachtingen. Dat is soms best even wennen. Niet alleen voor mijn kleine maatje, maar net zo goed voor mij. Ik heb niet heel veel regels in huis, behalve dat nee toch echt nee is. Maar ieder kind gaat weleens over grenzen heen of dramt net een keer teveel, wanneer je hebt aangegeven dat de grens is bereikt. Is dat erg? Eigenlijk niet, het hoort bij het opgroeien. Toch gebeurt het in de beste huishoudens dat ons pannetje overkookt en we onze emoties loslaten op ons kind. 

(Let op, onderstaande uitspraken zou ik nooit tegen mijn kind zeggen en zijn enkel bedoeld als voorbeeld voor dit artikel.)

• Houd nou toch eens op met dat gezeur! 
• Je luistert echt nooit naar me!
• Ik heb het al honderden keren bij je aangegeven! Waarom leer je nooit van je fouten, je bent toch niet dom?
• Ik vind het bijzonder irritant dat je me negeert wanneer ik iets tegen je zeg!
• Stop eens met dat vervelende gejank, anders ga je maar naar je kamer toe!

Huilend rent je kind de trap op…

Het is normaal dat we zo nu en dan boos zijn op onze kinderen, maar we geven hier als ouder soms een verkeerde uiting aan. Wanneer ik de trap op loop en naar de kamer van m’n kind strompel om m’n excuses aan te bieden, zie ik een verdrietig wezentje met tranen in zijn ogen op de rand van het bed zitten. Ik zeg: ‘Lieve schat, het spijt me dat ik zo tegen je heb geschreeuwd.’ Het antwoord dat ik krijg: ‘Papa, als je zo schreeuwt, ben ik bang dat je niet meer van me houdt.’ Ineens zijn de rollen omgedraaid, de tranen lopen nu over mijn wangen. En dat brengt me direct bij punt 1 van de lijst.

1. Je houdt niet meer van me

Wanneer we schreeuwen tegen onze kinderen, dan voelt het voor hen alsof de liefde direct voorbij is en we niet meer van ze houden. Kinderen zijn, zeker op jonge leeftijd, nog niet capabel om goed onderscheid te maken tussen ‘weten’ en ‘voelen’. Ze weten diep van binnen echt wel dat je altijd van ze zult houden, maar het voelt op dat moment totaal niet zo. Ben je boos op je kind, maak het daarna dan altijd samen weer goed met een knuffel, een kus en liefdevolle woorden. Het letterlijk uiten ‘ik hou zielsveel van je, ook als ik eventjes boos ben’ is bijzonder waardevol voor een kind om te horen. Een bevestiging van jouw onvoorwaardelijke liefde is altijd welkom!

2. Ik begrijp het niet en voel me dom

Als vader willen we ons kroost goed opvoeden en voorzien van goede normen en waarden. Onze kinderen moeten dagelijks nog ontzettend veel leren, terwijl ze nog zo speels zijn. Denk er maar eens over na: kinderen leren niet alleen op school nieuwe dingen, ook thuis zijn ze continu bezig om nieuwe ervaringen op te doen. Er zullen dus voldoende momenten zijn dat kinderen iets niet begrijpen, omdat ze een bepaalde situatie simpelweg voor het eerst meemaken. Daar komt bij dat kinderen nog niet optimaal kunnen inschatten wat voor impact hun handelen heeft op anderen. 

Wanneer je schreeuwt tegen je kinderen, zullen ze zich dom voelen omdat ze het ‘weer’ niet begrijpen. Als ik jou vraag om iets te doen wat je nog nooit hebt gedaan, dan verwacht je toch ook geen uitbrander als het niet in één keer goed gaat? Je kunt je kind beter belonen voor het feit dat ze dingen proberen, dan afstraffen omdat ze zich aan het ontwikkelen zijn.

3. Ik klap dicht en durf niets meer te zeggen

Wanneer je kind over de spreekwoordelijke grens gaat of je even niet gehoorzaamt, dan is dat een perfect moment om rustig uit te leggen waarom dat niet goed is en hoe je het graag anders wilt zien. Je kunt vertellen wat het met jou doet of hoe anderen erop kunnen reageren. Of je geeft uitleg over de emoties die het bij je oproept, zodat je kind leert om over gevoelens te praten.

Maar sta jij als een malloot te schreeuwen? Dan is de kans groot dat je kind dichtklapt en niet meer zelf kan beredeneren wat hij of zij nou eigenlijk verkeerd heeft gedaan. Ze zijn op dat moment namelijk te druk bezig met bang zijn voor jouw reactie. (Zie tevens punt 4)

4. Het is eng en je maakt me bang

Hoeveel groter ben jij dan het kind waartegen je staat te schreeuwen? 2x? 3x? Bedenk even hoe jij zou reageren wanneer iemand die 3x zo groot is tegenover je staat te tieren en te razen. Je bent – voor je kind – op dat moment een grote, schreeuwende reus die een heleboel schade aan kan richten. Hoe harder je schreeuwt en hoe fysieker je jouw woede uit, hoe enger jij zult zijn in de ogen van die kleine prins(es) waar je zoveel om geeft.

Kinderen vinden het moeilijk om de emotie ‘angst’ onder woorden te brengen. Het is een gevoel dat ze ergens in hun buik voelen, maar niet goed kunnen plaatsen. Wel weten ze dondersgoed dat ze moeten oppassen, dat is het instinct dat ze van moeder natuur hebben meegekregen. Het laatste dat jij wilt is dat jouw kind op zijn/haar hoede is, omdat papa kan ontploffen. Woede nodigt totaal niet uit tot een leerzaam gesprek. Niet bij kinderen, maar ook niet bij volwassenen.

5. Zo bedoelde ik het niet

Het brein van een kind kan nog niet veel stappen vooruit denken. Het enige moment dat telt voor een kind, is het moment dat hij nu beleeft. Een kind is niet bewust bezig om jou dwars te zitten of om expres jouw grenzen te overschrijden. Ze gaan helemaal op in hun eigen wereld. Het is onze taak om hen, op een rustige manier, te vertellen hoe we dat speelse wereldje beter kunnen laten aansluiten op die van volwassenen. 

Als jouw kind iets doet wat niet mag, dan is hij/zij nog niet ‘volwassen’ genoeg om te zeggen: ‘Sorry, dat was niet mijn bedoeling.’ Zelfreflectie is niet iets dat ze beheersen op jonge leeftijd. Kinderen van 0 tot 7 hebben geen flauw idee hoe ze naar hun eigen gedrag moeten kijken. Van 7 tot 11-12 jaar leren ze de basis van zelfreflectie en pas daarna beginnen kinderen zelf na te denken over hun eigen gedrag. Nu je deze richtlijn weet, kun je waarschijnlijk meer begrip tonen in lastige situaties.

Schreeuw jij wel eens tegen je kind? Denk dan nog eens terug aan dit artikel en probeer jezelf te beheersen. Het levert veel meer op om rustig te communiceren. Je kind leert er dan niet enkel van, maar het blijft ook vele malen beter hangen. Grote kans dat je de volgende keer dus minder snel boos hoeft te worden. Klinkt als een win-win situatie, toch?

Wil je weten hoe je het weer goed kunt maken, nadat je hebt staan schreeuwen tegen je kind? Lees dan mijn artikel: 5 dingen die je moet doen, als je tegen je kind hebt staan schreeuwen.

Oké, laten we even eerlijk zijn: als je een kind hebt, dan ben je zonder twijfel een keertje voorgelogen. Ben jij nog nooit voorgelogen door je nageslacht? Dan is het hoog tijd om eens met je kind te praten, want die heeft het liegen blijkbaar goed onder de knie (of jij bent gewoon naïef natuurlijk). Het geeft niet dat kinderen liegen of de waarheid verdraaien. Dit is een gezonde ontwikkeling voor ze, om in te kunnen schatten hoe de wereld daadwerkelijk in elkaar zit. 

Leugens van kinderen (het jokkebrokken) zijn vaak onschuldig en nog eenvoudig te tackelen. Op jonge leeftijd is fantasie en verbeeldingskracht een belangrijk aspect van hun denken. Dit kan ontstaan vanuit een verlangen om te ontsnappen aan straf of om indruk te maken. Kinderen kunnen verhalen verzinnen die hen machtiger, dapperder of grappiger laten lijken. We willen natuurlijk niet dat het liegen groter wordt, blijft aanhouden of dat het een vervelende karaktereigenschap wordt. Toch zijn er 5 redenen waarom jouw kind liegt of meer zal gaan liegen. 

1. Waar je mee omgaat, word je mee besmet

De meest voor de hand liggende reden dat jouw kind liegt, is omdat jij zelf ook liegt. Voor jou is het wellicht een klein leugentje om bestwil, een kind ziet het als een voorbeeld. Even een leugentje tegen je schoonmoeder omdat je geen zin hebt om lang te bellen, een kleine ‘smoes’ om onder een hoge rekening uit te komen, een alternatieve waarheid verkondigen waarom je te laat aankomt bij je afspraak, etc. Dit heeft met een stukje integriteit te maken en vaak zien we niet in hoe eenvoudig we liegen om de meest kleine dingen. Als het voor jou al normaal is, waarom zal het voor je kind dan anders zijn? Kinderen liegen, omdat ze dit van huis uit meekrijgen.

2. Afstraffen in plaats van belonen

Helaas leven we in een maatschappij waarin het eenvoudiger is om kritiek te uiten, dan iemand een welgemeend compliment te geven. Ook ouders hebben daar een handje van. Niet op de bank klimmen, niet op de muren tekenen, niet de kat in de magnetron stoppen. (*). Zo reageren we ook als ons kind heeft gelogen. We straffen de leugen af, maar vergeten al die keren dat ze wel eerlijk waren te belonen. Nu kun je natuurlijk niet elke eerlijke opmerking de hemel in prijzen, maar kies hierin de momenten waarop een leugen een gemakkelijke uitweg was geweest. ‘Wat fijn dat je me uit jezelf komt vertellen dat je de vaas kapot hebt laten vallen. Laten we even praten over hoe dat is gebeurd.’

(*) Tip: probeer het woord ‘niet’ zo min mogelijk te gebruiken in je communicatie naar kinderen. Zeker op jongere leeftijd horen kinderen het woordje niet … uhm, niet. Pas je zin aan in het gedrag dat je graag zou willen zien. 

• fout: niet zo hard schreeuwen
• goed: praat eens wat zachter alsjeblieft

3. De verkeerde emoties aanmoedigen

Het is logisch dat we successen vieren, dat zijn nu eenmaal de positieve ervaringen. De vervelende ervaringen of negatieve resultaten laten we het liefste achter ons. Toch is het belangrijk om je kind te leren dat er altijd ruimte mag zijn voor teleurstellingen of verdriet om momenten waarop hij/zij heeft gefaald. Door deze momenten bespreekbaar te maken, voorkom je dat ze hierover gaan liegen. Ze zijn dan namelijk gewend dat er alleen complimenten worden gegeven als er successen zijn behaald. 

Als voorbeeld: je kind komt thuis met zijn/haar schoolrapport. Natuurlijk wil je ze complimenteren met de hoge cijfers (of de ‘zeer goedjes’, op de basisschool). Vindt jouw kind rekenen een heel lastig onderdeel op school? Grote kans dat de het cijfer van dit vak tegenvalt op het rapport. Benoem juist hier dat je het zo knap vindt dat hij/zij er zo hard aan heeft gewerkt de afgelopen tijd en dat je trots bent op hun inspanningen!

In veel gevallen is het belangrijker om de inspanning van je kind te belonen, dan het behaalde resultaat. Door vaker te juichen naar inspanningen i.p.v. resultaten, ontwikkel je tevens een betrokken kind dat op vele vlakken actief zal willen zijn.

4. Te emotioneel reageren

Een kind is erg gevoelig voor de emoties van zijn of haar ouders. Reageer jij buiten proportioneel woedend op een uiting van je kind? Dan is de kans groot dat je kind zijn gedrag zal aanpassen of er in de toekomst over zal gaan liegen. Dit geldt niet enkel voor woede, maar ook emoties als verdriet, afschuw of angst. Probeer daarom altijd de baas te zijn over je gevoelens en laat het niet gebeuren dat je jouw kind afschrikt met een overvloed aan negatieve uitbarstingen. 

5. Het nut in laten zien van eerlijk zijn

Gesprekken voeren met je kind kan lastig zijn, zeker als ze nog jong zijn. Toch is het aan te raden om hier al op vroege leeftijd mee te beginnen, je kind begrijpt meer dan je denkt. Het voeren van open gesprekken zal leiden tot vertrouwen, een hechte band, wederzijds begrip en een stabiele basis. Heb jij wel eens gesprekken met je kind over het nut van eerlijk zijn en waarom dat zo belangrijk is? Wat het voordeel is voor je kind om de waarheid te spreken en leugens achterwege te laten, ook wanneer het hem in een vervelende positie brengt? Als jij hier geen antwoord op kunt geven, dan mag je er vanuit gaan dat je kind het al helemaal niet kan!

Je wordt als ouder doodgegooid met ongevraagd advies. Dit kunnen tips zijn waar je iets mee kunt, of totaal als onzin klinken in jouw oren. 

Als vader van twee zonen (2013 en 2022) heb ik behoorlijk wat uurtjes nagedacht over tips waar je daadwerkelijk iets mee kunt. Al die tips heb ik voor je uitgewerkt in onderstaand artikel. Pik de punten eruit die voor jou interessant zijn en doe er je voordeel mee. 

1. Een kinderhoofd is harder dan je denkt

Een bekende uitspraak: ‘De eerste blauwe plek van je kind doet het meeste pijn.’ Zodra jouw kleine smurf – met de motoriek van een lantaarnpaal – ergens tegenaan stoot, voel jij je ongetwijfeld de slechtste ouder die er bestaat. Toch hoef je je niet direct zorgen te maken wanneer dit gebeurt. Baby’s en kleuters zijn ontworpen om tegen een stootje te kunnen en hebben een karakter waar wij als ouders nog veel van kunnen leren. Opstaan en doorgaan! 

Een eenvoudig advies dat ik ooit kreeg van een ambulancemedewerker: hoe harder ze huilen, hoe beter het eigenlijk is. Als je kind na een zeer harde val amper geluid maakt of helemaal niet huilt en blijft liggen, dan moet je zeker contact opnemen met de huisarts of 112.

2. Eten hoeft niet altijd perfect in balans te zijn

Een gezond eetpatroon betekent niet dat elke maaltijd gezond moet zijn! Je kunt best variëren en spelen met de mogelijkheden die je tot je beschikking hebt. Knaagt jouw kleine prins(es) bij de lunch 4 bloemkolen weg? Dan is het echt niet erg om in de avond alleen macaroni te serveren met wat tomatensaus. 

Dus, als jij met de lunch wat rucola op de carpaccio hebt gegeten, dan mag jij die avond gewoon vette hap bij de lokale Turk bestellen!

3. Wees consequent, maar flexibel

Zodra je vrouw zwanger is, komen er gegarandeerd gesprekken over de opvoeding van jullie kindje. Je ziet het helemaal voor je hoe je jouw nageslacht gaat grootbrengen, welke regels je gaat invoeren, welke straffen je wel en niet gebruikt, etc. Toch zul je er snel genoeg achter komen dat jouw vooraf bedachte strategieën in de praktijk niet altijd haalbaar zijn. Accepteer dit! Kinderen zijn gebaat bij een consequente opvoeding, maar een beetje flexibiliteit is voor niemand nadelig.

Als voorbeeld: bij ons thuis geldt de regel dat de box een plek is om in te spelen, niet om in te slapen. Toch komt het incidenteel voor dat ons kleine mannetje zijn ogen niet kan openhouden en tijdens het spelen zijn ogen sluit. We laten hem dan lekker liggen en denken op zo’n moment: hij zal het vast eventjes nodig hebben.

4. Lees met je kinderen en lees daarna nog meer

Al generaties lang krijgt men te horen dat je niet vroeg genoeg kunt beginnen met het voorlezen van je kinderen, omdat dat belangrijk zou zijn voor de ontwikkeling. Ik kan je met 100% zekerheid zeggen dat die stelling klopt, zeker in een wereld waarin al het digitale de overhand lijkt te nemen. 

Een aantal voordelen van het voorlezen aan je kids zijn:

• het stimuleert het inlevingsvermogen en de creativiteit
• het vergroot de kans op betere schoolresultaten
• het verbetert aanzienlijk de woordenschat
• het verbetert de concentratie en de discipline 
• het vergroot de sociale vaardigheden

Wil je precies weten waarom lezen met kinderen zo belangrijk is? Lees dan mijn artikel ‘Lees jij wel voldoende met je kind?‘

5. Borstvoeding is het beste, maar niet altijd het beste

Het is wetenschappelijk bewezen dat borstvoeding de ideale optie is voor pasgeboren baby’s. Daarom is het wettelijk verboden voor fabrikanten om reclame te maken voor kunstvoeding, tot een leeftijd van zes maanden. Maar niet elke vrouw lukt het om borstvoeding geven. Dit kan te maken hebben dat er niet voldoende melk wordt aangemaakt, dat haar borsten te gevoelig zijn, dat de melkproductie niet voldoende op gang komt vanwege stress, etc.

Mocht je vrouw de keuze maken om de borstvoeding in te ruilen voor kunstmatige flesvoeding, zorg er dan voor dat je haar steunt. Ze zal genoeg kritiek over zich heen krijgen van mensen die het allemaal beter weten en ‘iets’ van haar keuze vinden. 

6. Vertel altijd de waarheid

Een leugentje om bestwil, we kennen het allemaal. Maar zelfs het meest onschuldige leugentje kan een groot effect hebben op jouw kind en zelfs op jullie verstandhouding. Denk maar eens aan de uitspraak ‘goed voorbeeld doet goed volgen’ of een tandje erger ‘waar je mee omgaat, raak je mee besmet’. 

Een keertje liegen kan je uit vervelende situaties helpen of het kan je kind gewoon eventjes de mond snoeren, als je geen zin hebt in de zoveelste discussie. Als ze jong zijn, geloven ze alles wat je zegt en kom je met veel dingen weg. Maar kinderen leren snel en als ze eenmaal doorhebben dat je niet altijd eerlijk tegen ze bent, zullen ze de volgende keer twijfelen of je de waarheid spreekt of niet. Lieg je vaker tegen je kind? Kijk dan niet raar op als je kind ook tegen jou oneerlijk is. Want liegen is immers normaal, toch?

7. Wees niet bang om routines te doorbreken

Je hebt vast wel een keer gehoord van de drie R-en: rust, reinheid en regelmaat. Het creëren van regelmaat is van groot belang voor (kleine) kinderen. Het geeft herkenning en een veilige, vertrouwde basis. Op vaste tijden eten, op vaste tijden slapen, op vaste tijden een verhaaltje lezen, etc. 

Toch komt het in het dagelijkse leven voor dat je die vaste routines los moet laten, even de teugels laten vieren. Lopen jullie door de stad en valt je kind in de kinderwagen in slaap? Laat het lekker gebeuren en pas je dagschema daar op aan. Een keertje geen fruit in de ochtend, maar in de middag? Het komt allemaal goed en je kindje overleeft het heus wel, echt!

8. Koop niet onnodig veel of duur speelgoed

Goed speelgoed is tegenwoordig onbetaalbaar. Ik heb namelijk een toffe drone gezien van 2300 euro, die ik niet mag kopen van mijn vrouw, al is dat niet relevant voor dit artikel. Het kopen van kinderspeelgoed kan ook aardig in de papieren lopen, terwijl dat helemaal niet nodig is. Je kind krijgt zonder twijfel leuke cadeautjes op zijn verjaardag en Sinterklaas komt ook vast bij jullie de schoentjes vullen. Bezoek tussendoor eens een rommelmarkt of kijk eens wat je kunt vinden op websites als Marktplaats/Vinted. Je geeft speelgoed een tweede kans, je kind ziet het verschil niet en is blij met alles én het is minder schadelijk voor je portemonnee. Voor een kind is een leeg pak melk al voldoende om uren mee te spelen.

Koop niet te veel speelgoed, waardoor je kind door de bomen het bos niet meer ziet. Zet af en toe die koopdrang aan de kant en spaar liever voor belangrijke dingen, zoals een studie.

9. Neem regelmatig tijd voor jezelf en zorg dat je vrouw dat ook krijgt

Het klinkt als een open deur, maar in de praktijk is het niet altijd eenvoudig geregeld. Jij wilt graag een uurtje squashen, even met vrienden op pad of überhaupt lekker een avondje weg van al die vieze luiers en dat irritante gejank niet te troosten verdriet.

Maar dan heb ik een leuk nieuwtje voor je: jouw vrouw wil dit ook! Zij heeft, net als jij, behoefte aan wat me-time en wil dolgraag een keertje ontbijten met vriendinnen, door de stad lopen met haar moeder of – weet ik veel – de nieuwste Libelle lezen bij de Appie. Zorg voor duidelijke afspraken en gun elkaar de ruimte. Jij een moment voor jezelf, zij een moment voor zichzelf!

10. Zorg voor een vaste date middag of avond

Als laatste tip wil ik graag meegeven dat gezamenlijke tijd minstens zo belangrijk is als de persoonlijke oplaad-momenten. Liefde en romantiek heeft ertoe geleid dat jullie een kindje hebben gekregen en het zou zonde zijn die nu te verliezen, omdat je letterlijk geleefd wordt. Mijn vrouw en ik hebben daarom afgesproken om 1x per 2 weken een date dag te hebben, die we om en om organiseren. Zo hoef je maar éénmaal per maand iets te bedenken, maar geniet je intensiever van de tijd die je samen doorbrengt. Ga abseilen van de Euromast, bezoek een leuk museum, pak een terrasje in Antwerpen of loop hand in hand door de dierentuin. Onthoud: jullie zijn ouders, maar jullie zijn ook partners!

Vroeger, toen ik zelf nog een lief, klein jongetje was, wilde ik een keer mijn bord niet leeg eten omdat ik het gerecht niet lekker vond. Ik weet nog goed dat mijn moeder geïrriteerd tegen me zei dat ik mijn eten moest opeten, omdat kinderen in arme landen nooit zo’n lekkere maaltijd kregen. Nou, van mij had ze het met de post mogen opsturen. Ik hoefde het in ieder geval niet. 

Zo werden er nog vele andere inhoudsloze opmerkingen gemaakt. Het irriteerde mij enorm toen ik nog een kind was en ze zorgde er al helemaal niet voor dat ik mijn gedrag ging aanpassen. Toch bleven deze opmerkingen gemaakt worden. Ben jij je bewust van deze 4 opmerkingen die veel ouders naar hun kinderen uiten?

Omdat ik het zeg

Gemiddeld stelt een kind tussen de 4-6 jaar zo’n 300 vragen op een dag. Wat zegt u?! Juist, 300 vragen. En als vader zit je natuurlijk niet altijd op al deze vragen te wachten. Zeker niet gezien het feit dat zo’n 70% van deze vragen begint met ‘Waarom’. Vanuit gemakzucht grijp je dus te vaak naar het antwoord: ‘Omdat ik het zeg!’

Nu snap ik heel goed dat veel vaders zichzelf kwalificeren als hoofd van het gezin en zodoende graag overkomen als de alwetende, wijze en verstandige kartrekker van de familie. Maar wat voor de 1 een leider is, is voor de ander een dictator! De uiting ‘omdat ik het zeg’ heeft ook niets te maken met respect naar je kind, maar met een afwijzing naar iemand die tegen jou opkijkt.

Even een simpel voorbeeld: Je rijdt door rood en wordt staande gehouden door meneer agent. Je opent je raampje en de agent zegt: ‘Ik wil dat u hier om de hoek parkeert’. Jij vraagt: ‘Waarom dat?’ en als reactie krijg je te horen: ‘Omdat ik het zeg!’ Je bent natuurlijk direct geïrriteerd en zou die man ter plekke iets duidelijk willen maken (als hij geen uniform aan had tenminste). Als hij had gereageerd met ‘Uw auto staat hier momenteel niet veilig opgesteld, dus voor uw welzijn zou ik het prettiger vinden als u om de hoek parkeert. Ik rijd achter u aan’, dan was jij zo blij geweest dat je met plezier het dubbele tarief van de bekeuring zou betalen. Toch?

De zin ‘omdat ik het zeg’ laat totaal geen ruimte open voor een gesprek en houdt enkel een hiërarchische cultuur in stand, waarin gelijk hebben bepaald wordt door je autoriteitspositie in plaats van logische bewijsvoering. Oplossing: geef je kind gewoon een helder antwoord en geef hem/haar een verklaring voor jouw gedachtes.

Je krijgt vierkante ogen als je te lang achter de tv zit

Het is bijna onmogelijk om je kind nog op te voeden zonder elektronische schermen. Iedereen heeft wel een tv, tablet, smartphone of computer. Ook Floris is enorm verslaafd aan alles dat met hedendaagse technologie te maken heeft. Ligt dat aan de opvoeding? Absoluut niet. Het is een normale ontwikkeling bij kinderen. Al die schermen schreeuwen om aandacht en er gaat een enorme wereld achter schuil waar kinderen iets van kunnen leren. De schermen roepen naar ze, hoe klein ze ook zijn. En daar kom jij als ‘hoofd van het gezin’ met de tekst: ‘Kom nu toch eens achter die tv vandaan, je krijgt nog eens vierkante ogen!’

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat televisie kijken absoluut geen schade toe kan brengen aan de ogen van een kind. Te lang staren naar een klein scherm (smartphone) heeft daarentegen wel een negatief effect op de ogen. Hoe dan ook, de opmerking over vierkante ogen zal een kind niet snel begrijpen. Dat onbegrip kan zich uiten op twee verschillende manieren. 1) je kind ontwikkelt een angst voor schermen omdat hij/zij bang is om anders te worden dan andere kinderen of 2) je kind denkt logisch na en heeft nog nooit iemand met vierkante ogen gezien. Vanaf dat moment is jouw geloofwaardigheid als vader weer een stukje verder gedaald. Dat zou zonde zijn toch?

Stel een limiet aan de schermtijden van je kinderen en beargumenteer waarom jij dat als vader zo belangrijk vindt. Blijft je kind doorvragen waarom? Dan kun je altijd nog roepen: ‘Omdat ik het zeg!’

Alleen kleine baby’s huilen

Enige tijd geleden was ik met Floris in de speeltuin en zag dat een klein meisje zich had bezeerd aan iets. Huilend (zeg maar gerust overdreven krijsend) liep ze naar haar vader die zich overduidelijk schaamde voor de uiting van zijn dochter. Ik was benieuwd hoe hij hierop zou reageren en ja hoor, precies zoals ik vermoedde zei hij: ‘Je hoeft toch niet zo hard te huilen, alleen kleine baby’s huilen zo hard. Dat weet je toch wel?’

Graag had ik deze vader willen vertellen dat er een verschil is tussen gedrag en gevoel. Gevoelens mogen er zijn, gedrag is iets dat wij als ouder kunnen sturen. Een betere reactie was geweest: ‘Lieverd, ik begrijp dat je pijn hebt en daar ben je vast verdrietig door. Dat mag. Maar het is niet nodig om zo hard te huilen. Ik troost je ook als je minder hard huilt. Laat eens zien waar je jezelf hebt bezeerd, dan geef ik er een dikke kus op.’ Een kind ziet nog niet altijd oorzaak en gevolg in. Het is aan jou de eervolle taak als vader om je kroost duidelijk te maken dat alles uiteindelijk goed komt!

Kleine toevoeging voor de geïnteresseerde lezer. Wanneer je zegt dat alleen kleine kinderen of baby’s huilen, dan zeg je dus eigenlijk dat het gevoel van je kind er niet mag zijn. Huilen en het tonen van emoties is een ondergewaardeerd onderwerp in onze maatschappij. Of je nu een stoere man bent of een vrouw, jong of oud, succesvol of niet, huilen mag altijd!

Dit is de laatste keer dat ik het zeg, dus ik waarschuw je

En anders wat? Ga je nog harder schreeuwen? Slaan? De mensen in de omgeving vervelen met je akelige gezang? Even serieus, wanneer je deze zin wilt gebruiken, zorg er dan voor dat er een haalbare consequentie aan gekoppeld zit. Wanneer je niet voor een gepaste maatregel zorgt, dan snapt je kleine veelpleger dit snel genoeg en prikt direct door je bluffen heen.

Fout: ‘Ik wil niet dat je nog een keer iemands zandkasteel kapot maakt, anders gaan we nooit meer naar het strand!’

Goed: ‘Dit is de laatste keer dat je het zandkasteel van een ander kindje kapot maakt, anders gaan we direct naar huis!’ (Dan moet je natuurlijk ook echt naar huis gaan als jouw terrorist weer de mist in gaat.)

Zorg er bij een ‘dreigement’ voor dat deze direct uit te voeren is en uiteraard geen schade toebrengt aan je kind.

Na een drukke dag kijk ik op m’n horloge. Het is bijna 7 uur ‘s avonds en ik tel de minuten af dat ik mijn zoon op bed kan leggen. Ik ben doodop en toe aan een avondje Netflix. Hup hup, tanden poetsen, douchen kan morgenochtend wel, voor een verhaaltje heb ik al helemaal geen energie meer. Snel roep ik nog dat ik van hem houd. Welterusten! Plots hoor ik een zacht stemmetje: ‘Papa, vind je mij nog lief? Je hebt mij geen kus gegeven…’

We zijn overdag hartstikke druk bezig. Boodschappen doen, werken, opruimen en natuurlijk onze koters vermaken. Het is logisch dat ook onze batterij af en toe leeg is. Echter is het moment waarop je jouw kind naar bed brengt absoluut niet iets dat je moet ‘afraffelen’. Kinderen hebben het nodig om samen de dag af te sluiten, nog even een bevestiging te krijgen van onze liefde en om verbinding met ons te maken. Lees daarom deze 5 tips waarmee jij een perfect slaapritueel kunt vormen samen met jouw kleine prins(es)!

1. Bedenk (samen) een verhaaltje

Een leuke manier om dichter tot elkaar te komen is om een verhaaltje te vertellen. Jouw stem werkt rustgevend, je kind vindt het heerlijk om ernaar te luisteren. Mijn zoon en ik hebben inmiddels 2 vaste karakters (een muis en een kabouter) die in vrijwel alle verhaaltjes terugkomen. Heb je geen inspiratie voor een verhaal? Herhaal dan simpelweg de dingen die jij en je kind hebben meegemaakt. Herkenning is altijd prettig voor kinderen, het voelt vertrouwd waardoor ze gemakkelijk tot rust kunnen komen.

Een alternatief op dit ritueel is natuurlijk om samen een verhaaltje te bedenken. Maak zelf het begin en wissel dit samen af. Je zult versteld staan over de dosis creativiteit die kleine kinderen bezitten. Gegarandeerd zal er ook worden gelachen en zul je de mooiste opmerkingen horen uit die kleine mondjes.

2. Lees een boekje voor of laat je voorlezen

Soms denk ik bij mezelf: Waarom in vredesnaam dát boekje? Die hebben we al 693 keer gelezen afgelopen maand! Maar dan bedenk ik mezelf dat herkenning erg waardevol is voor de kleine hersenen van een kind. Ze leren kleine stukjes van een boek opslaan in hun geheugen en – op een gegeven moment – kennen ze het boekje volledig uit hun hoofd. Een knappe prestatie, als je bedenkt dat ze hun billen niet eens zelfstandig kunnen afvegen! Het allerleukste is het, wanneer je kind ervoor kiest om het boekje aan jou voor te lezen. Dit is een enorme boost voor hun zelfvertrouwen en dat kun jij dus eenvoudig stimuleren!

Kleine (maar belangrijke) tip: probeer je kind tijdens het lezen te helpen waar nodig, maar val hem/haar absoluut niet af. Dit zal averechts werken en de motivatie om weer zelf te lezen alleen maar verminderen.

In mijn artikel ‘Lees jij wel voldoende met je kind?’ lees je 6 redenen waarom lezen zo belangrijk is voor een kind.

3. Luister naar je kind en val samen in slaap

De fysieke handeling ‘naast je kind op bed gaan liggen’ heeft onbewust een enorme impact op onze kinderen. Je geeft ze hiermee namelijk het gevoel dat ze er niet alleen voor staan en dat je jezelf volledig overgeeft aan het moment met hen. Naar bed gaan is best een eenzame gebeurtenis. Wanneer we de slaapkamerdeur achter ons dichttrekken begint onze eigen avond, maar voor je kind begint de nacht. Om de dag goed af te kunnen sluiten, kun je het gesprek met je kind aangaan. Wat vond je leuk vandaag? Wat vond je minder leuk? Zijn er nog dingen die je met mij wilt delen? Wanneer jullie uitgepraat zijn is het een kleine moeite om even te blijven zitten/liggen op het bed totdat je kind in slaap is gevallen. Hetgeen dat hij/zij zich zal herinneren van die dag, is dat jij tot het laatste moment tijd hebt vrijgemaakt.

4. Maak lichamelijk contact om het vertrouwen te vergroten

Wat is nou schattiger dan de mini-vingertjes van je kind? De zachte buikjes, voetjes en beentjes? Die kleine neusjes en oortjes, het is toch prachtig? Je mag hier als vader best van genieten. Streel lekker dat buikje of laat je kleintje met zijn of haar vingers jouw gezicht ontdekken. Lichamelijk contact geeft een enorm groot gevoel van vertrouwen, bescherming en liefde. Je kunt echt niet zonder!

Onderzoekers hebben vastgesteld dat een liefdevolle aanraking zo’n 10x sterker is dan woorden. Waar wacht je dus nog op? Knuffelen met je kind is echt niet alleen voor moeders hoor!

5. Sluit consequent af met een vaste opmerking

Wanneer ik mijn zoontje Floris vraag hoe lang ik van hem zal houden, dan antwoordt hij standaard “Voor altijd en eeuwig!”. Zo hebben we ook vaste uitspraken wanneer ik hem in z’n bed leg. Ik vraag hem steevast: “Wie beschermt jou?”, waarop hij antwoordt “Jij”. Dat ik hem bescherm is namelijk een boodschap waarvan ik nooit wil dat hij die vergeet. Ik herhaal het net zo lang totdat hij het spuugzat is. En weet je wat er nu grappig is? Hij zal het nooit zat zijn, want wat is nou fijner om te horen dat er iemand is die je altijd zal beschermen?

‘Papa, papa, kom eens kijken!’, roept Floris vanuit zijn slaapkamer. ‘Ik kom zo, ik ben even druk!’, roep ik geïrriteerd terug en kruip weer achter m’n telefoon. Hij blijft een aantal keer roepen, maar geeft de hoop redelijk snel op. Een kwartiertje later loop ik naar zijn kamer en zie dat hij een enorm gave creatie heeft gemaakt van LEGO, volledig naar eigen inzicht en vermogen. Het ziet er oprecht geweldig uit en een trots gevoel stroomt door mijn lichaam. Ik zeg: ‘Wat heb jij iets moois gemaakt, echt super!’ Er volgt geen reactie, want zijn enthousiasme had hij een kwartier geleden al willen delen. Mijn trotse gevoel maakt plaats voor schaamte en ik baal enorm van m’n gedrag.

Volgens Richard Gross van NASA heeft de aardbeving in Japan (2011) de rotatie van de aarde versnelt, waardoor we elke dag 1.8 microseconde verliezen. Een microseconde is een miljoenste van een seconde. Dit klinkt natuurlijk niet als veel, maar elke stap achteruit is een stap in de verkeerde richting. Als vader lopen we vaak achter de feiten aan en zijn we te weinig thuis bij onze kinderen. Daar moeten we verandering in aanbrengen, want verloren tijd krijgen we niet meer terug. Nooit meer!

1. Verloren tijd krijg je nooit meer terug

Er bestaat geen bankpas waarmee je extra tijd kunt pinnen en je kunt je tijd niet op een spaarrekening zetten hopen dat het langzaam meer wordt. Heb je aan het einde van de dag niets waardevols gedaan, dan zul je die tijd nooit meer terugkrijgen. Helaas is dit iets dat weinig mensen zich realiseren, want tijd is maar iets ‘gewoontjes’. Sinds mijn scheiding zie ik Floris nog maar 50% van de tijd (co-ouderschap) en ik kan je verzekeren dat ik elke seconde met hem maximaal probeer te benutten. Dit betekent niet dat we elke dag de agenda volproppen, maar we halen wel voldoening uit de kleine momenten. Denk bijvoorbeeld aan het tandenpoetsen, een boekje voorlezen, samen ontbijten, etc.

2. Tijd heeft geen economische waarde

Bill Gates heeft een vermogen van 90 miljard dollar en jij een netto maandsalaris van €‘zegiklieverniet’. Toch heeft een uur voor jullie beiden maar 60 minuten, daar valt niet over te discussiëren. We hebben allemaal maar 24 uur op een dag (sta je een uur eerder op dan heb je er dus 25. Toch?). Wanneer het op tijd aankomt, ben jij dus even rijk als je buurman, je werkgever of wie dan ook. Een kind geeft er niets om hoeveel geld jij op je bankrekening hebt staan. Een uurtje spelen, knuffelen, stoeien of samen een film kijken op de bank, dat is pas waardevol voor kind!

3. De tijd gaat sneller naarmate we ouder worden

Of het nu een feit is of een gevoel, onze tijd vliegt voorbij omdat we druk zijn met 100 verschillende dingen. We moeten werken, boodschappen doen, administratie bijhouden, het huis opruimen, socializen met vrienden en nog veel meer. Een kind daarentegen heeft deze zorgen niet. Ieder kind wil spelen, eten, spelen, wc, spelen, eten, spelen, slapen. Misschien is het niet een verkeerd idee om zo nu en dan – net als een kind – wat meer aandacht te schenken aan het ‘nu’ in plaats van aan het ‘morgen’.

4. Er is geen betere investering dan ‘tijd’

De ene vader koopt een nieuwe auto, maar wat is die over 5 jaar nog waard? Een andere vader investeert €2000,- in een nieuwe golfset, maar gaat hij daardoor echt beter golfen? Weer een andere vader stopt zijn geld in Bitcoins en verliest de helft door een verkeerde gok. Maar gelukkig heb je ook nog vaders die investeren in tijd met hun kind. Ze zaaien tijd en oogsten liefde, waardering, genot en momenten die je kind (en jou) altijd bij zullen blijven. Klinkt als een redelijk stabiele en waardevolle investering, toch?

5. Onze ‘tijd’ geeft een eerlijk beeld over onze ‘prioriteit’

Kinderen voelen als geen ander aan hoe wij als vader (of moeder) over hen denken. ‘Nee schat, ik ben nu even druk’ of ‘Nu even niet, ik zit te werken’. Eigenlijk zeggen we met deze woorden: “Ik ben bezig met iets dat belangrijker is dan jij.” Het zijn opmerkingen die we snel uiten, maar een kind voelt zich daardoor afgewezen en niet volledig gewaardeerd. Ze leren snel genoeg dat onze prioriteit niet bij hen ligt en dat ze overbodig zijn in de ruimte. Dit betekent natuurlijk niet dat je geen andere dingen mag doen wanneer je kinderen om je heen hebt. Zorg alleen voor een juiste balans en let op de toon waarop je dingen uit, c’est le ton qui fait la musique (het is de toon die de muziek maakt)!